voorwoord nine kooiman
Gemengde gevoelens
bij coalitieakkoord

Op vrijdag 30 januari presenteerden D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord ‘Aan de slag – Bouwen aan een beter Nederland’. Een pakket van 67 pagina’s met afspraken die de basis moeten vormen voor het werk van een nieuw kabinet. Een van die afspraken is een verhoging van het politiebudget vanaf 2027, oplopend tot structureel 512 miljoen erbij vanaf 2030.
Samen met de andere twee politiebonden (ACP-CNV en Equipe) hebben wij als NPB nog diezelfde dag zeer positief gereageerd op dit voorgenomen besluit. Deze investering is precies waar we de afgelopen maanden samen met andere belangenorganisaties bij de politiek op hebben aangedrongen. Hierdoor krijgt de Nationale Politie financiële ruimte om bezuinigingen op de operationele sterkte te voorkomen. Onze waarschuwingen daarvoor hebben het verschil gemaakt. Fantastisch dat we dit als bonden voor elkaar hebben gekregen!
Vorig jaar werd duidelijk dat het jaarbudget van de Nationale Politie nog altijd onvoldoende is om het prestatievermogen en de slagvaardigheid van het korps op niveau te houden. Sterker nog: na het dertiende begrotingstekort op rij bleken de meeste financieel-technische oplossingen uitgeput. De korpsleiding zag zich gedwongen om vanaf 2026 voor nieuwe financieringstekorten deels geld vrij te maken door ‘begrenzing van de operationele sterkte’.

Dreigende bezuiniging op sterkte
Concreet dreigde een structureel tekort van 850 miljoen. Als je dat wilt oplossen door te koersen op onderbezetting – het bewust open laten staan van formatieplaatsen – dan scheelt dat 3.000 banen. Dat staat haaks op de politieke wens om de formatie van het korps juist uit te breiden. Een ambitie waarvoor sinds 2017 veel geld voor beschikbaar is gesteld. Een deel daarvan dreigde het korps vanaf 2026 dus te moeten gebruiken om binnen zijn huidige jaarbudget allerlei wettelijk verplichte kostenposten te kunnen betalen.
Het coalitieakkoord meldt dat voor het bevorderen van de nationale veiligheid in 2027 een extra bedrag van 300 miljoen beschikbaar komt, oplopend naar een bedrag van structureel 600 miljoen vanaf 2030. De beoogde structurele verdeling van deze 600 miljoen (vanaf 2030) is 512 miljoen voor de politie, 50 miljoen voor het Openbaar Ministerie (onder andere ICT-problematiek), 8 miljoen voor de NCTV (aanpak contra-terrorisme), 10 miljoen voor de aanpak van femicide en 20 miljoen voor overig veiligheidsbeleid.
D66, VVD en CDA noemen twee doelen die ze met dat extra geld voor de politie in ieder geval willen bereiken. Dat zijn uitbreiding van de gewelds- en verdedigingsmiddelen van de ME en meer boa’s en politieagenten voorzien van een bodycam. Ook in deze ambities kunnen de politiebonden zich goed vinden.

Aanval op de sociale zekerheid
Tegenover deze pluspunten staat helaas een aantal serieuze minpunten, die zorgen voor gemengde gevoelens over het coalitieakkoord als geheel. In dat akkoord wordt namelijk ook gekozen voor ingrijpende bezuinigingen op de sociale zekerheid van werknemers.
Een verlaging van het recht op WW van twee naar één jaar. Wie zijn baan verliest en niets nieuws vindt, komt daardoor eerder in de bijstand.
Het afschaffen van de speciale (hogere) uitkering voor mensen die vanaf 2030 volledig arbeidsongeschikt worden verklaard. Deze 'nieuwe gevallen' kunnen daardoor zo'n € 300 per maand minder krijgen.
Een verlaging van de maximale uitkering voor de WIA, WW, ziektewet en voor bijvoorbeeld ouderschapsverlof en zwangerschapsverlof met maar liefst 20 procent.
Het terugdraaien van een cruciale afspraak in het landelijke pensioenakkoord van 2019: de mate waarin de AOW-gerechtigde leeftijd meestijgt met de levensverwachting. Die verhouding is nu twee derde: voor elk jaar extra levensverwachting stijgt de AOW-leeftijd met acht maanden. De coalitiepartijen willen vanaf 2033 de een-op-een-benadering weer terug: voor elk jaar extra levensverwachting stijgt de AOW-leeftijd ook met een jaar.
De FNV – de grootste vakcentrale van Nederland, waar ook de NPB is aangesloten – heeft deze voorgenomen besluiten veroordeeld als ‘onnodig, onverantwoord en voor ons onacceptabel’. Op dinsdag 3 februari bleek een flink deel van de oppositiepartijen in de Tweede Kamer die gevoelens te delen. Voor het komende minderheidskabinet en voor de politieke levensvatbaarheid van hun afbraakvoorstellen uiteraard een belangrijk gegeven.
Wij houden als NPB de vinger aan de politieke pols en staan klaar om in FNV-verband op te komen voor het behoud van de sociale zekerheid zoals we die in Nederland met elkaar hebben opgebouwd.
Nine Kooiman,
bondsvoorzitter
Wil je zelf alvast in actie komen? Onderteken dan de FNV-petitie over de WW en WIA en/of geef je mening over het coalitieakkoord in de enquête die de FNV daarover heeft uitgezet.
FNV-petitie
FNV-enquête

tekst: Nine Kooiman | foto: Tweede Kamer der Staten Generaal en NPB